بیماری اچ‌آی‌وی چگونه منتقل می‌شود؟

HIV، عامل بیماری ایدز است که به سیستم‌­ایمنی حمله کرده و باعث تخریب و نهایتا مرگ سلول‌های آن می‌شود. این ویروس برخلاف ویروس‌های سرماخوردگی و آنفولانزا از طریق هوا پخش نمی‌شود، بلکه این ویروس در مایعاتی از بدن شامل خون، ترشحات واژن، خون قاعدگی، مایع‌منی و شیر مادر وجود داشته و از این طریق منتقل می‌شود. باید توجه کرد که سایر مایعات بدن مانند بزاق دهان، عرق و ادرار در انتقل این بیماری نقش ندارند.

راه‌های انتقال ویروس HIV

آگاهی از راه‌های انتقال اچ‌آی‌وی، به جلوگیری از باورهای نادرست درمورد بیماری ایدز کمک شایانی می‌کند. راه‌های انتقال این ویروس شامل موارد زیر می‌باشد:

·       رابطه جنسی مقعدی

 خطرناک‌ترین نوع رابطه جنسی برای ابتلا یا انتقال ویروس HIV است، احتمال ابتلا و انتقال ویروس در افرادی که  در این رابطه مفعول واقع می‌شوند، بیشتر است. به علت حساس و نازک بودن دیواره رکتوم احتمال پارکی مویرگ‌ها و خونریزی‌ و انتقال ویروس اچ‌آی‌وی در حین رابطه جنسی مقعدی بسیار بالا است.

پوست آلت تناسلی اگر ختنه نباشد احتمال انتقال ویروس ایدز را بیشتر می‌کند، خراش‌های کوچک در هر قسمت از آلت‌تناسلی می‌تواند احتمال انتقال و ابتلا به ویروس اچ‌آی‌وی را افزایش دهد.

·       رابطه جنسی واژینال

رابطه جنسی واژینال در مقایسه با رابطه جنسی مقعدی خطر کمتری برای ابتلا به ویروس اچ‌آی‌وی دارد. در حین رابطه ویروس می‌تواند از طریق مایع منی و خون به واسطه خراش و پارگی‌های مویرگی در بافت ظریف واژن یا دهانه رحم باعث ابتلا فرد به بیماری ایدز شود. ترشحات واژن و خون‌آلوده به ویروس اچ‌آی‌وی می‌تواند از خراش‌های نوک آلت‌تناسلی و مجاری ادراری و پوست آلت‌تناسلی ختنه نشده باعث ابتلا افراد به بیماری ایدز شود.

·       رابطه جنسی دهانی

 به طور معمول در رابطه‌جنسی دهانی با یک شریک مبتلا به اچ آی وی، خطر انتقال ویروس ایدز بسیار کم است.  اما درصورتی‌که در این نوع رابطه (لیسیدن و یا مکیدن آلت مردانه)، مایعات بدن فرد مبتلا به بیماری ایدز وارد دهان فرد مفعول شود و لثه فرد  در اثر جراحی، مسواک زدن یا زخم‌های مویرگی خون‌ریزی داشته باشد، احتمال انتقال اچ‌آی‌وی وجود دارد. همچنین اگر ترشحات واژینال بدن یک زن مبتلا وارد دهان شریکش شود نیز خطر انتقال اچ‌آی‌وی وجود دارد.

·       از مادر به نوزاد

 ویروس HIV می‌تواند در دوران بارداری  و در حین زایمان از طریق کانال زایمان، سزارین یا ازطریق شیر در دوران شیردهی از مادر به نوزاد منتقل شود. با این‌حال به دلیل پیشرفت در پیشگیری و درمان این بیماری، درصورتی‌که مادر HIVمثبت تحت‌درمان قرار گیرد، احتمال انتقال ویروس ایدز به کودک به کمتر یک درصد می‌رسد. به این  نوع انتقال پری‌ناتال یا انتقال از مادر به کودک گفته می‌شود.

·       استفاده مشترک از سوزن

ویروس اچ‌آی‌وی می‌تواند دراثر استفاده مشترک از سوزن، سرنگ یا سایر تجهیزات تزریق مواد مخدر، همراه با مقداری‌خون در داخل یا اطراف سوزن از فرد مبتلا به دیگران منتقل شود. در گذشته این روش انتقال، از عوامل اصلی انتقال ویروس HIV بوده‌است. امروزه خطر انتقال ویروس ایدز از طریق نیدل استیک بسیار کم است، درواقع خطر انتقال  ایدز از طریق سوزن آلوده به اچ‌آی‌وی ۰.۲۳٪  است، یعنی از هر ۵۰۰ سوزن آلوده احتمال دارد یک نفر از این طریق آلوده شود.

در افرادی که  قبل از رابطه‌جنسی مواد‌ مخدر تزریق می‌کنند، به علت عدم توانایی  در کنترل احساسات، احتمال انجام رفتارهای جنسی پرخطر بیشتر است (عدم استفاده از کاندوم یا داروهای  پیشگیری از انتقال ایدز HIV). بنابراین این افراد در معرض خطر بیشتری برای  ابتلا به ویروس اچ‌آی‌وی و سایر بیماری های مقاربتی قرار دارند.  

راه‌های نادر انتقال ویروس اچ‌آی‌وی

خطر ابتلا به اچ‌آی‌وی از فعالیت های زیر وجود ندارد، مگر آنکه اتفاقی غیرعادی همراه با این فعالیت‌ها رخ دهد.

·       وسایل آلوده میزکار

در حالت عادی، احتمال انتقال ویروس ازطریق تماس با وسایل محیطیِ آلوده به ویروس، غیرممکن است. اما درصورت  وجود خون فرد آلوده در قسمت تیز و بُرنده اشیاء و آسیب‌رسانی مستقیم این وسیله به بدن دیگری که منجر به خون‌ریزی یا ترشح مایع میان بافتی شود، می‌تواند انتقال HIV را به‌همراه داشته‌باشد. می‌توان با انجام اقدامات استاندارد از خطرات شغلی محافظت کرد.

·       دریافت خون و فرآورده‌های خونی

 در حال حاضر روش‌های جمع‌آوری خون و فرآورده‌های خونی بسیار ایمن و تنظیم شده‌است، بنابراین بسیار بعید است که فردی از طریق دریافت خون، فرآورده‌‌های خونی یا پیوند اعضا و بافت به  ویروس HIV مبتلا شود.

·       آلودگی مواد غذایی

ویروس اچ‌آی‌وی از طریق استفاده مواد‌غذایی مشترک منقل نمی‌شود. فقط در مواردی که غذایی از قبل جویده شده و با خون دهان فرد مبتلا به ویروس مخلوط شود، و نوزاد و یا فرد دیگری غذایی جویده شده آلوده را بخورد احتمال انتقال ویروس وجود دارد.

·       گاز گرفتن و تف‌کردن

 در تماس پوست سالم با آب دهان یا گاز گرفتنی که باعث زخم و خون‌ریزی در پوست نشود، احتمال انتقال ویروس ایدز وجود ندارد. تعداد کمی از موارد ثبت شده شامل آسیب بافتی وسیع و وجود خون بوده است. این انتقال نادر می‌تواند از طریق تماس بین پوست دچار خون‌ریزی و زخم با غشاهای مخاطی و خون یا مایعات بدن فرد مبتلا به  ویروس HIV اتفاق بیفتد.

هیچ مورد مستندی از ابتلا به ویروس HIV از طریق بزاق و تف وجود ندارد.

·       بوسیدن

درصورتی‌که در بوسیدن عمیق و با دهان باز (بوسه فرانسوی)،  هر دو طرف زخم یا خونریزی لثه داشته باشند، به ندرت انتقال اچ‌آی‌وی صورت می‌گیرد. اما در بوسیدن با دهان بسته (بوسه اجتماعی)، احتمال انتقال این ویروس صفر است.

ویروس HIV با بغل ‌کردن، دست دادن، لمس‌ کردن اعضای بدن و حتی قرار دادن اسباب بازی جنسی روی واژن، آلت تناسلی و مقعد شریک جنسی افراد منتقل نمی‌شود. مگرآنکه ترشحات و مایعات بدن روی اسباب بازی جنسی متعلق به فرد مبتلا به ایدز با غشاهای مخاطی آسیب‌دیده و زخمی راست روده، واژن یا آلت تناسلی تماس داشته‌باشد.

·       خالکوبی و ناخن‌کاری و خدمات دندان‌پزشکی

احتمال انتقال ویروس ایدز در چنین مکان‌هایی بسیار پایین است، مگر اینکه خدمات در مکان‌هایی بدون مجوزهای لازم و غیر‌بهداشتی، با استفاده از تجهیزات غیراستریل و غیراستاندارد صورت گیرد. در زمان خالکوبی مطمئن شوید که از وسایل یک‌بار مصرف یا استریل‌شده استفاده می‌شود. در خدمات ناخن‌کاری نیز از استریل‌شدن وسایل با کاربرد مشترک اطمینان پیدا کنید.

خطر انتقال ویروس ایدز از طریق نیش پشه:

پشه‌ها ناقل چندین بیماری خطرناک هستند که مهم‌ترین آن‌ها تب مالاریا و تب‌دنگی است. گفته می‌شود که پشه‌ها ازطریق بیماری‌های منتقله، سالانه بیش از هر حیوان دیگری انسان را می‌کشند. خوشبختانه ویروس اچ‌آی‌وی توسط پشه‌ها منتقل نمی‌شود. به این علت که خرطوم مکنده و خرطومی که پشه بزاق خود را وارد بدن انسان می‌کند جدا بوده و همچنین ویروس اچ‌آی‌وی در بدن پشه تکثیر نمی‌شود.

 

منابع:

1. https://www.cdc.gov/hiv/basics/transmission.html

2. https://www.hiv.gov/hiv-basics/overview/about-hiv-and-aids/how-is-hiv-transmitted

3. https://stanfordhealthcare.org/medical-conditions/sexual-and-reproductive-health/hiv-aids/causes.html

4. https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/hiv-aids/symptoms-causes/syc-20373524

تاریخ انتشار : یازدهم آبان ۱۴۰۱

مشاهده جزییات و خرید اینترنتی انواع کیت کیت هپاتیت B و C کیت ایدز


مقاله های مرتبط