خودارزیابی ایدز چیست؟

طبق تعریف سازمان بهداشت جهانی (WHO) خودارزیابی ایدز (HIV self-testing) روشی است که فرد خودش با استفاده از نمونه بزاق یا خون خود تست ایدز خود را انجام می‌دهد و نتیجه آن را بصورت محرمانه خودش و یا با فردی که مورد اعتمادش است، می‌خواند و تفسیر می‌کند. (1)

در سال 2016 اولین گایدلاین جهانی خودارزیابی ایدز توسط WHO منتشر شد که بعنوان روشی دیگر برای سرویس‌های انجام تست HIV ، پیشنهاد شد.
سازمان بهداشت جهانی این روش را برای کشور هایی که بدنبال راهی هستند که انجام موارد آزمایش ایدز در جمعیت خود را افزایش دهند و به سرعت مبتلایان خود را تشخیص دهند پیشنهاد می‌کند.
مانند کشور‌هایی که دارای جمعیت‌هایی هستند که به روش‌های دیگر دسترسی و یا تمایل ندارند با این حال در خطر هستند . تاکنون 59 کشور این سیاست را اتخاذ کرده اند.(1)
طبق نقشه ارائه شده توسط سازمان بهداشت جهانی و اعلام مسئولین وزارت بهداشت خودارزیابی ایدز در ایران نیز پذیرفته شده است و اجرا می شود.(2)

خودارزیابی ایدز

کیت‌ های ایدز که برای خود‌ارزیابی ایدز استفاده می‌شود انواع مختلفی دارد.
جنبه مشترک همه آنها راحتی دستوالعمل و دقت بالا می‌باشد و جنبه تفاوت آنها نمونه آزمایش می‌باشد که شامل بزاق و یا خون سرانگشت است که بترتیت در نوع اول با استفاده از بزاق و سنجش آنتی بادی نوع IgA داخل آن تشخیص ایدز را انجام می دهند و نوع دوم نیز با خون سرانگشت و سنجش آنتی بادی نوع IgG و IgM ویروس ایدز در داخل خون تشخیص مثبت یا منفی بودن فرد را می دهند.
عموما دقت انواعی که بر اساس خون طراحی شده اند بیشتر است. نوع بسته بندی و پکیج نیز انواع متفاوتی دارد.
نتایج منفی آنها قابل استناد و معتبر می باشد و فرد منفی تلقی می‌شود و نتایج مثبت این کیت ها علی رغم داشتن دقت لازم نیاز به تکرار مجدد با روش های تاییدی چون PCR HIV و اندازه گیری بار ویروسی دارد.
در هنگام انجام تست باید توجه شود حداقل 45 روز از رفتار مشکوک و اتفاق پرخطر گذشته شده باشد (3) و توصیه می‌شود سه ماه پس از تاریخ احتمال ورود ویروس به بدن نیز تست تکرار شود.(4) با توجه به گسترش ایدز در کشور ما و عقب بودن از برنامه چشم انداز چهارم (برنامه 1394-1398) مقابله با ایدز در ایران و همچنین نرسیدن به برنامه 90-90-90 واحد ایدز سازمان ملل استفاده از کیت‌های خودارزیابی ایدز و به نوعی کیت های خانگی آزمایش ایدز در ایران ضروری و بسیار کاربردی می باشد.
با استفاده از این کیت ها تمام افراد جامعه براحتی و محرمانگی در همه شرایط و موقعیت ها و در تمام نقاط کشور و حتی ایام تعطیلات و مسافرت می توانند ازمایش ایدز خود را انجام دهند.
تجربه استفاده و خرید از کاندوم نشان می‌دهد که هنوز تابوی وسایل حفاظتی جنسی و صحبت درباره ی این موضوعات در جامعه ما شکسته نشده است و بسیاری از افراد برای خرید کاندوم و سایر وسایل جنسی از داروخانه‌ها مشکل و حجب و حیا دارند.
در مورد کیت‌های خودارزیابی ایدز نیز مسلما ما این مشکل را خواهیم داشت و ابتدا افراد براحتی نخواهد توانست درمورد آن صحبت کنند. در این شرایط فروش اینترنتی و ارسال محرمانه و فوری کیت ایدز می تواند باعث حل این مشکل و در دسترس قرار گرفتن تعداد بیشتر از هموطنانمان بخصوص جوانانی که رابطه بهتری با اینترنت و فضای مجازی دارند، قرار گیرد.
و در پایان اینکه تا وقتی که انجام تست ایدز، آگاهی درباره‌ی جنبه های مختلف HIV و دانستن امکان کنترل و درمان آن ، جزو سبک زندگی روزمره مردم و صحبت دانسته‌های تک تک افراد جامعه نشود ایدز در ایران کنترل نخواهد شد.
نباید مسئولیت کنترل آن را تنها بر دوش سیستم دولتی دید و خود مردم جزء اصلی پیکار مبارزه با ایدز هستند. خودارزیابی ایدز و کیت خانگی آزمایش ایدز راهی مناسب برای ورود مردم به این مبارزه است.

محقق و نویسنده : محسن جعفری ( دانشجوی دکتری حرفه ای داروسازی، کارشناس علوم آزمایشگاهی و فعال در حوزه IT )
ایمیل: pharamalabir@gmail.com

منابع:

1- https://www.who.int/hiv/topics/self-testing/en/#story-03
2- http://www.irna.ir/fa/News/83112374
3- http://www.hivst.org/about
4- https://www.cdc.gov/hiv/basics/testing.html
کلمات کلیدی: راه های تشخیص ایدز ، آزمایش ایدز ، سریعترین راه تشخیص ایدز ، ساده ترین روش تشخیص ایدز ، هزینه آزمایش ایدز ،  رپید تست ایدز چیست؟

مشاهده جزییات و خرید اینترنتی انواع کیت کیت هپاتیت B و C کیت ایدز


مقاله های مرتبط